در ابتدای این نشست، شهاب جوانمردی، نایبرئیس اتاق تهران طی سخنانی با بیان اینکه موفقیت هوش مصنوعی را نباید با تعداد مقالات، متخصصان یا شرکتهای فعال مورد ارزیابی قرار داد؛
موفقیت هوش مصنوعی را نباید با تعداد مقالات، متخصصان یا شرکتهای فعال مورد ارزیابی قرار داد
افزود: «معیار اصلی، افزایش بهرهوری، رقابتپذیری بنگاهها و خلق بازارهای جدید است».
او گفت: «ایران بیش از آنکه با کمبود دانش و نیروی متخصص مواجه باشد، از ضعف در انتقال دانش، سرمایهگذاری، تجاریسازی و تقاضای بنگاهها رنج میبرد».
به گفتهی جوانمردی، تنها حدود ۲۷ درصد بنگاههای ایرانی آمادگی نسبی برای پذیرش هوش مصنوعی دارند و این موضوع نشاندهندهی فاصلهی میان ظرفیت علمی و اثرگذاری اقتصادی آن است.
نایب رئیس اتاق تهران بر ضرورت تمرکز بنگاهها بر پروژههای مشخص و نتیجهمحور تأکید کرد و گفت: «هوش مصنوعی باید از کاهش هزینه و افزایش بهرهوری تا بهبود تصمیمگیری و بازآفرینی مدل کسبوکار اثر خود را نشان دهد».
هوش مصنوعی باید از کاهش هزینه و افزایش بهرهوری تا بهبود تصمیمگیری و بازآفرینی مدل کسبوکار اثر خود را نشان دهد
او همچنین کمبود زیرساختهای پردازشی، ضعف تأمین مالی، حفظ و آموزش نیروی انسانی و نبود چارچوب تنظیمگری مناسب را از چالشهای اصلی توسعهی هوش مصنوعی دانست و خواستار حرکت از انتشار گزارشهای سالانه به سمت طراحی «برنامهی اقدام مشترک» شد؛ برنامهای که هدف آن افزایش رقابتپذیری بنگاههای ایرانی در عصر هوش مصنوعی باشد.
در نشست تخصصی «فردای ایران در عصر هوش مصنوعی» که در اتاق تهران برگزار شد، چالشها و فرصتهای پیشروی زیستبوم هوش مصنوعی کشور از جمله شکاف میان ظرفیت علمی و پذیرش بنگاهی، ضعف زیرساختهای داده و پردازش، مهاجرت نیروی متخصص، ضرورت توسعه بازار و اهمیت حکمرانی و تنظیمگری هوش مصنوعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. صاحبنظران حاضر در این رویداد افزایش بهرهوری و رقابتپذیری بنگاهها و استفاده از هوش مصنوعی برای حل مسائل واقعی اقتصاد را از اولویتهای اصلی توسعهی این زیستبوم برشمردند.
شکاف ۷ سالهی ایران با جهان در پذیرش هوش مصنوعی
در ادامهی این رویداد، همبنیانگذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف با تشریح یافتههای شاخص ملی هوش مصنوعی گفت: «ایران با وجود برخورداری از ظرفیت علمی و نیروی انسانی، در حوزههایی مانند حضور در کنفرانسهای برتر، سرمایهگذاری، توان پردازشی و پذیرش کسبوکارها با شکاف جدی مواجه است؛ بهگونهای که فاصلهی کشور با روند جهانی پذیرش هوش مصنوعی حدود هفت سال برآورد میشود».
روحالله هنرور با بیان اینکه ایران از نظر تعداد تولیدات علمی وضعیت قابلقبولی دارد؛ افزود: «کشور ما در کنفرانسهای برتر هوش مصنوعی حضور بسیار کمرنگی داشته و در این زمینه از کشورهای منطقه عقبتر است».
کشور ما در کنفرانسهای برتر هوش مصنوعی حضور بسیار کمرنگی داشته و در این زمینه از کشورهای منطقه عقبتر است
همبنیانگذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف گفت: «سهم علوم کامپیوتر و حوزههای زیربنایی هوش مصنوعی در تولیدات علمی ایران کمتر از میانگین منطقه است، در حالی که کشور در کاربردهای هوش مصنوعی در حوزههایی مانند پزشکی، مهندسی، کشاورزی و زیستشناسی عملکرد بهتری دارد».
هنرور با بیان اینکه فاصلهی ایران با روند جهانی پذیرش هوش مصنوعی حدود هفت سال برآورد شده است اعلام کرد: «اگرچه در سالهای اخیر جهشهایی در استفاده از هوش مصنوعی در کسبوکارها رخ داده، اما برای جبران این فاصله، سرعت پذیرش فناوری در ایران باید از میانگین جهانی بیشتر شود».
وی افزود: «بخش قابلتوجهی از کسبوکارها هنوز با کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف دادههای ساختاریافته و نبود زیرساختهای مناسب مواجهاند. مسئلهی اصلی کشور فقط کمبود توان پردازشی نیست؛ بلکه بسیاری از کسبوکارها دادههای خود را بهصورت منظم و قابل استفاده در اختیار ندارند».
بسیاری از کسبوکارها دادههای خود را بهصورت منظم و قابل استفاده در اختیار ندارند
به عقیدهی هنرور، حدود ۵۰ درصد کسبوکارهای بررسیشده کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان و حدود ۷۵ درصد آنها کمتر از دو میلیارد تومان برای استفاده از هوش مصنوعی هزینه کردهاند. این ارقام نشان میدهد بخش عمدهی هزینهکردها هنوز در سطح پروژههای کوچک و موردی باقی ماندهاست.
بازار ۵.۵ همتی و سرمایهگذاری ۸۲ میلیون دلاری
وی با اشاره به اینکه اندازهی بازار هوش مصنوعی ایران تا پایان سال ۱۴۰۳ حدود پنجهزار و ۵۰۰ میلیارد تومان، رقمی نزدیک به ۹۰ میلیون دلار برآورد شده است، توضیح داد: «این رقم احتمالاً کمتر از اندازهی واقعی بازار است؛ زیرا بخشی از شرکتهایی که محصولات و خدمات هوش مصنوعی ارائه میکنند، در دستهبندیهای رسمی قابل ردیابی نیستند».
هنرور همچنین مجموع سرمایهگذاری انجامشده در حوزهی هوش مصنوعی ایران طی ۱۰ سال گذشته را حدود ۸۲ میلیون دلار برشمرد و افزود: «افزایش سرمایهگذاری بهتنهایی کافی نیست و باید مشخص شود منابع در کدام بخشها با چه اولویتی و برای حل چه مسئلهای تخصیص مییابد».
افزایش سرمایهگذاری بهتنهایی کافی نیست و باید مشخص شود منابع در کدام بخشها با چه اولویتی و برای حل چه مسئلهای تخصیص مییابد
همبنیانگذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف با اشاره به وضعیت توان پردازشی کشور اضافه کرد: «مجموع توان پردازشی شناساییشده در ایران معادل حدود ۱۷۲ پردازنده است، در حالی که این رقم در عربستان به حدود هشتهزار و۴۰۰ پردازنده میرسد؛ بنابراین در این حوزه، شکاف بسیار بزرگی میان ایران و برخی کشورهای منطقه وجود دارد».
مجموع توان پردازشی شناساییشده در ایران معادل حدود ۱۷۲ پردازنده است، در حالی که این رقم در عربستان به حدود هشتهزار و۴۰۰ پردازنده میرسد؛ بنابراین در این حوزه، شکاف بسیار بزرگی میان ایران و برخی کشورهای منطقه وجود دارد
هنرور تعداد افرادی را که در ایران دستکم دارای دو مهارت مرتبط با هوش مصنوعی بوده و در این حوزه مشغول به کار هستند، حدود ۱۴ هزار نفر اعلام کرد و یادآورشد: «بررسی جابهجایی نیروی انسانی نشان میدهد در یک سال، بیش از یکهزار نفر در این حوزه از کشور خارج شدهاند و حدود ۳۰۰ نفر نیز به ایران بازگشتهاند».
بررسی جابهجایی نیروی انسانی نشان میدهد در یک سال، بیش از یکهزار نفر در این حوزه از کشور خارج شدهاند و حدود ۳۰۰ نفر نیز به ایران بازگشتهاند
وی تأکید کرد: «ایران از نظر ظرفیت نیروی انسانی، وضعیت نامناسبی ندارد، اما برای حفظ، تربیت و توسعهی این سرمایه انسانی باید برنامهریزی و سرمایهگذاری جدی صورت گیرد».
همبنیانگذار مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف، افزایش آموزش عمومی، تدوین مقررات مناسب و تقویت مسئولیتپذیری شرکتها را سه محور مهم برای مدیریت پیامدهای اجتماعی هوش مصنوعی دانست و گفت: «بخش خصوصی و نهادهایی مانند اتاقهای بازرگانی میتوانند در طراحی این سازوکارها نقش موثری ایفا کنند».
هنرور خاطرنشان کرد: «مهمترین مسئله در وضعیت فعلی هوش مصنوعی ایران، عدم توازن در توسعه است. کشور در برخی حوزهها ظرفیتهایی دارد، اما منابع بهدرستی به بخشهای ضعیف اختصاص نیافته است. اصلاح این عدم توازن میتواند مسیر بهتری برای توسعه هوش مصنوعی در ایران ایجاد کند».
سهم اندک هوش مصنوعی از بازار کار ایران با وجود رشد تقاضا
در ادامه، مقداد ولایی، مدیرعامل و بنیانگذار جاب ویژن از دیگر سخنرانان حاضر در این نشست تخصصی، موضوع سخنان خود را به نقش هوش مصنوعی در اقتصاد امروز اختصاص داد و گفت: «هوش مصنوعی دیگر فناوری محدود به آزمایشگاههای تخصصی نیست و به ابزاری برای حل مسائل واقعی شرکتها و افزایش بهرهوری تبدیل شده است. کشورهایی که بتوانند این فناوری را در سازمانها، نظام آموزشی و بازار کار خود نهادینه کنند، میتوانند از آن به عنوان موتور رشد اقتصادی بهره بگیرند».
ولایی با بیان اینکه نشانههای اهمیت روزافزون هوش مصنوعی در بازار کار ایران نیز قابل مشاهده است؛
نشانههای اهمیت روزافزون هوش مصنوعی در بازار کار ایران نیز قابل مشاهده است
ادامه داد: «رشد حقوق کارکنان حوزهی هوش مصنوعی در سالهای اخیر به شکل معناداری از میانگین رشد حقوق سایر مشاغل بیشتر بوده است. نکتهی قابل تأمل اینکه در میان مشاغل حوزهی فناوری نیز متخصصان هوش مصنوعی در زمرهی گروههای پردرآمد قرار دارند و سطح حقوق آنها نسبت به برخی مشاغل تخصصی دیگر مانند مدیریت محصول، شبکه و تست نرمافزار بالاتر است».
مدیرعامل جاب ویژن با اشاره به وضعیت تقاضای نیروی متخصص در این حوزه گفت: «در پاییز ۱۴۰۴، تعداد آگهیهای استخدامی برای جذب متخصصان هوش مصنوعی نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳ درصد افزایش یافته است.
در پاییز ۱۴۰۴، تعداد آگهیهای استخدامی برای جذب متخصصان هوش مصنوعی نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳ درصد افزایش یافته است.
با وجود این رشد، تعداد فرصتهای شغلی ایجاد شده در این حوزه همچنان پایین است و در سال ۱۴۰۴ حدود یکهزار و ۲۰۰ موقعیت شغلی برای متخصصان هوش مصنوعی ایجاد شده که به طور متوسط معادل حدود ۱۰۰ موقعیت در ماه است. تعداد این موقعیتهای شغلی طی چهار سال حدود ۶.۵ برابر شده، اما سهم مشاغل هوش مصنوعی از کل آگهی های شغلی بازار همچنان بسیار پایین است».
تمرکز بازار کار هوش مصنوعی در تهران
ولایی یکی دیگر از ویژگیهای بازار کار هوش مصنوعی را تمرکز جغرافیایی آن عنوان کرد و گفت: «در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۲ درصد آگهیهای شغلی این حوزه در تهران متمرکز بوده است. این در حالی است که سهم تهران از کل آگهیهای شغلی بازار کار حدود ۵۵ درصد است؛ بنابراین تمرکز جغرافیایی مشاغل هوش مصنوعی به مراتب بیشتر از سایر مشاغل است. اصفهان و خراسان نیز پس از تهران قرار دارند، اما سهم آنها بسیار محدودتر است».
مدیرعامل جاب ویژن با تأکید بر اینکه کاربرد هوش مصنوعی نباید صرفاً به متخصصان این فناوری محدود شود؛ گفت: «امروز بسیاری از مشاغل در حوزههایی مانند فروش، بازاریابی، منابع انسانی، پشتیبانی مشتری، امور مالی و طراحی محصول می توانند از هوش مصنوعی استفاده کنند».
وی افزود: «برای اینکه هوش مصنوعی به موتور رشد و افزایش بهرهوری در اقتصاد ایران تبدیل شود، شرکتها باید به جای اجرای پروژههای نمایشی، مسائل واقعی کسبوکار خود را شناسایی و برای حل آنها از هوش مصنوعی استفاده کنند».
ولایی با تأکید بر اینکه توسعهی هوش مصنوعی نیازمند همکاری دانشگاه، بنگاهها و سیاستگذاران است؛ گفت: «سرمایهگذاری شرکتها در پروژههای واقعی هوش مصنوعی و هماهنگی نظام آموزشی با نیاز بازار کار میتواند به توسعهی اقتصادی و حرفهای این حوزه کمک کند؛ در غیر این صورت، محدود ماندن فرصتهای شغلی، مانع تبدیل هوش مصنوعی به پیشران اقتصاد کشور خواهد شد».
خطر شکلگیری «استعمار دیجیتال» در کمین کشورها
فرزین فردیس، عضو هیئترئیسهی اتاق تهران به عنوان دیگر سخنران این نشست پشت تریبون قرار گرفت و طی سخنانی با اعلام هشدار نسبت به تمرکز زیرساختهای هوش مصنوعی و رایانش ابری در چند شرکت بزرگ جهانی، گفت: «تداوم وابستگی کشورها و بنگاهها به این زیرساختها میتواند به شکلگیری «استعمار دیجیتال» منجر شود».
به گزارش روابط عمومی اتاق تهران، عضو شورای راهبردی مرکز نوآوری و تحول دیجیتال، با اشاره به اهمیت راهبردی تراشه و زیرساختهای پردازشی گفت: «گلوگاههای جدیدی در حوزهی سیلیکون، تراشههای محاسباتی و دسترسی به توان پردازش شکل گرفته که میتواند تعیین کند چه کسی به فناوری دسترسی داشته باشد و چه کسی از آن محروم بماند».
گلوگاههای جدیدی در حوزهی سیلیکون، تراشههای محاسباتی و دسترسی به توان پردازش شکل گرفته که میتواند تعیین کند چه کسی به فناوری دسترسی داشته باشد و چه کسی از آن محروم بماند
او با هشدار دربارهی ریسک انتقال دادههای حساس به پلتفرمهای خارجی، از مدیران بنگاهها خواست دادههای خود را طبقهبندی کرده و مشخص کنند چه اطلاعاتی قابلیت پردازش در خارج از سازمان را دارد و چه دادههایی باید در محیط امن داخلی باقی بماند.
فردیس، همچنین تنوعبخشی به ارائهدهندگان خدمات و استفاده از گزینههای جایگزین داخلی را از دیگر اقدامات ضروری دانست.
این عضو هیئترئیسهی اتاق تهران در ادامه بر ضرورت حمایت از ظرفیتهای داخلی هوش مصنوعی و زیرساختهای پردازشی تأکید کرد و گفت: «همانطور که برای پایداری زیرساختهای انرژی، مخابرات و بانکداری برنامهریزی میشود، زیرساختهای داده و پردازش نیز باید با نگاهی راهبردی مورد توجه قرار گیرند».
فردیس در ادامه تأکید کرد که رقابتپذیری آیندهی اقتصاد بیش از گذشته به فناوری، داده و توان پردازشی وابسته خواهد بود و لازم است، ظرفیتهای نوپای داخلی برای حفظ دادههای حساس، تقویت زبان فارسی و پاسخ به نیازهای راهبردی کشور مورد حمایت قرار گیرد.
رقابتپذیری آیندهی اقتصاد بیش از گذشته به فناوری، داده و توان پردازشی وابسته خواهد بود و لازم است، ظرفیتهای نوپای داخلی برای حفظ دادههای حساس، تقویت زبان فارسی و پاسخ به نیازهای راهبردی کشور مورد حمایت قرار گیرد.
تحلیل شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴
در ادامهی این رویداد، گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴ در پانلی تخصصی با حضور فرهاد نیلی، استاد دانشکدهی مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف، عمادالدین فاطمیزاده، رئیس دبیرخانهی ستاد توسعهی فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی معاونت علمی، سید ایمان میرعمادی، دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف و مجید نیلی احمد آبادی، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و مدیریت فرزین فردیس، عضو هیئت رئیسهی اتاق تهران مورد تحلیل قرار گرفت.
توسعهی هوش مصنوعی بدون تربیت نیروی متخصص محقق نمیشود
در ابتدای این پانل، رئیس دبیرخانهی ستاد توسعهی فناوری و کاربردسازی هوش مصنوعی معاونت علمی ریاست جمهوری به این نکته اشاره کرد که بهرهگیری مؤثر از هوش مصنوعی، مستلزم عبور از برداشتهای محدودکننده دربارهی این فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و ایجاد توازن میان اهمیت حوزهها و آمادگی دستگاهها برای پذیرش فناوری است.
بهرهگیری مؤثر از هوش مصنوعی، مستلزم عبور از برداشتهای محدودکننده دربارهی این فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و ایجاد توازن میان اهمیت حوزهها و آمادگی دستگاهها برای پذیرش فناوری است.
عمادالدین فاطمیزاده افزود: «واقعیت این است که هنوز در حوزهی هوش مصنوعی با برداشتها و سوءبرداشتهای زیادی روبهرو هستیم؛ بهگونهای که برخی افراد، موضوعات مختلف را با عنوان هوش مصنوعی عرضه میکنند یا هوش مصنوعی را تنها به حوزهای محدود مانند مدلهای زبانی تقلیل میدهند».
وی افزود: «هوش مصنوعی بسیار گستردهتر از مدلهای زبانی است و موضوعاتی همچون داده، پاکسازی دادهها، مالکیت داده و چگونگی بهرهبرداری از دادهها را نیز در بر میگیرد».
فاطمیزاده با تأکید بر ضرورت توجه همزمان دولت و بخش خصوصی به این موضوع، گفت: «باید برای تربیت و جذب نیروی انسانی متخصص اقدام جدی صورت گیرد. نیروهایی که هم مفاهیم تحول دیجیتال و هم هوش مصنوعی را بهدرستی درک کنند».
وی ادامه داد: «تا زمانی که در سازمانهای دولتی، افرادی وجود نداشته باشند که این مفاهیم را بشناسند و بدون احساس تهدید یا نگرانی، پذیرای تحول ناشی از هوش مصنوعی باشند، پیشرفت جدی در این حوزه حاصل نخواهد شد».
رئیس دبیرخانهی ستاد توسعهی فناوری و کاربردسازی هوش مصنوعی معاونت علمی رئیس جمهوری با تأکید بر ضرورت اولویتگذاری در بهرهگیری از فناوری گفت: «نظام تصمیمگیری باید میان اهمیت یک حوزه و آمادگی برای پذیرش فناوری توازن برقرار کند. ضمن آنکه، هدف نهایی از این اولویتگذاری باید حل مسائل واقعی کشور و ارتقای رفاه عمومی باشد».
هنوز مسئلهی داده در کشور حل نشده است
فرهاد نیلی، استاد دانشکدهی مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف نیز با اشاره به اینکه حاکمیت و حتی کسبوکارها در ایران تا اطلاع ثانوی درگیر بازی داده هستند؛ از ضرورت فراهم شدن زیرساخت و دادههای لازم برای ورود به عرصهی هوش مصنوعی سخن گفت.
وی افزود: «در حوزهی داده، همچنان پرسشهای بیپاسخ و مسائل بلاتکلیف متعددی وجود دارد که اگرچه مانعی برای توسعهی هوش مصنوعی به شمار نمیروند، اما از نظر منطقی، از پیشنیازهای اساسی آن محسوب میشوند».
نیلی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزهی هوش مصنوعی در کشور گفت: «فعالیتهای قابلتوجهی در این حوزه در حال انجام است، اما چالشهای زیرساختی، بهویژه در حوزهی داده، همچنان پابرجاست».
به گفتهی او، درک و شناخت کافی از مفاهیمی همچون «حکمرانی داده»، «اقتصاد داده»، «ارزشآفرینی از داده» و «زنجیرهی ارزش داده» در سطوح حاکمیتی کافی نیست. در فضای کسبوکار نیز به دلیل آنکه، ایجاد زیرساخت داده نیازمند سرمایهگذاری است و بخشی از این زیرساختها ماهیت کالای عمومی دارند، بنگاهها به تنهایی نمیتوانند در این حوزه فعالیت کنند».
این اقتصاددان، پیامد این وضعیت را شکلگیری «حرکت پاندولی» در مسیر توسعهی هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت: «پیش از آنکه الزامات و زیرساختهای حوزهی داده تعیین و فراهم شود، سرمایهگذاریهایی صورت میگیرد، اما به دلیل نبود بسترهای لازم، این سرمایهگذاریها به نتیجه نمیرسند و در ادامه، روند عقبنشینی آغاز میشود».
نیلی این رویکرد را از جمله خطاهای مهم و تکرارشونده در مسیر توسعهی هوش مصنوعی در کشور دانست و بر ضرورت تغییر این رویه تأکید کرد.
نیلی در ادامه سخنان خود به نوع مواجهه بنگاهها با هوش مصنوعی نیز اشاره کرد و گفت: «یکی از مسائل مهم، تعیین میزان و زمان بازگشت سرمایهگذاری در هوش مصنوعی برای بنگاههاست.
یکی از مسائل مهم، تعیین میزان و زمان بازگشت سرمایهگذاری در هوش مصنوعی برای بنگاههاست.
بر این اساس، شناسایی سازمانهای موفق و الگوبرداری از تجربه آنها، زمینه را برای سرمایهگذاریهای هدفمند و مبتنی بر نتایج قابلسنجش فراهم شود.
نیلی همچنین بر ضرورت اصلاح مدل قراردادها با متخصصان هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: «شرکتها باید در قراردادهای بلندمدت، مسئله، اهداف و خروجیهای مورد انتظار را بهروشنی تعریف کنند؛ چراکه چالش بهرهگیری مؤثر از نیروی متخصص، تنها به هزینه بالای آن، محدود نمیشود و ابهام در مسئله و نتایج مورد انتظار نیز میتواند بهرهوری را کاهش دهد».
وی همچنین به اهمیت برآورد اندازهی بازار هوش مصنوعی در کشور اشاره کرد و افزود: «برآورد اندازهی این بازار میتواند به شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری کمک کند».
تولید علم دیگر در انحصار بشر نیست
در ادامه، مجید نیلی احمدآبادی، استاد دانشکدهی مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران نیز بزرگترین خطاها در بخش حکمرانی را عدم درک ماهیت تحولآفرین هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت: «آنچه دربارهی نقش هوش مصنوعی در عملکرد شرکتهای بزرگ و افزایش ارزش سهام آنها مطرح میشود، تنها بخشی از واقعیت این فناوری است؛ در حالی که ابعاد عمیق و تحولآفرین آن هنوز در کشور بهطور جدی مورد توجه قرار نگرفته است».
وی با بیان اینکه تولید علم در حال خارج شدن از انحصار بشر است؛ ادامه داد: «هوش مصنوعی میتواند بدون نیاز جدی به انسان، در آیندهی نزدیک، کشفیاتی را عرضه کند که بشر تاکنون به آنها دست نیافته است.
هوش مصنوعی میتواند بدون نیاز جدی به انسان، در آیندهی نزدیک، کشفیاتی را عرضه کند که بشر تاکنون به آنها دست نیافته است.
این موضوع می تواند یک تغییر پارادایم بسیار جدی ایجاد کند، اما هنوز در کشور به آن توجه کافی نشده است».
نیلی احمدآبادی ادامه داد: «همچنان بخش قابل توجهی از بحثهای سیاستگذاری حول این موضوع است که آیا هوش مصنوعی بشر را کنترل خواهد کرد یا بشر هوش مصنوعی را کنترل میکند، در حالی که مسئلهی اصلی، تحول بنیادینی است که در فرآیند تولید دانش در حال وقوع است».
او در بخش دیگری از سخنانش، بهرهگیری از هوش مصنوعی را برای حل مسائل واقعی کشور ضروری دانست و گفت: «حوزههایی مانند حمل و نقل و فقر، از جمله مسائلی هستند که حاکمیت با محدودیتهای جدی برای حل آنها مواجه است؛ چرا که منابع مالی گذشته، نیروی انسانی کافی و امکان دستیابی آسان به استانداردهای مورد نیاز را در اختیار ندارد».
وی با اشاره به امکان استفاده از هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات عمومی گفت: «اگر ابزارهای هوش مصنوعی به حوزههایی مانند سلامت و سایر خدمات عمومی وارد شود و کیفیت خدمات، عدالت و دسترسی مردم را بهبود ببخشد، موتور هوش مصنوعی در کشور به شکل جدیتری روشن خواهد شد».
ضرورت تقویت نقش بخش خصوصی
نیلی احمدآبادی همچنین به سهم بخش خصوصی در اقتصاد ایران و نحوهی بهرهبرداری این بخش از هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: «ابتدا باید مشخص شود چه میزان از اقتصاد در اختیار بخش خصوصی است و سیاستهای توسعهی هوش مصنوعی قرار است کدام بخش از اقتصاد را هدف قرار دهند».
وی افزود: «بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اقتصادی باید به بخش خصوصی واگذار شود تا این بخش بتواند در چارچوب الگوهای جدید حکمرانی و قراردادهای قابل مذاکره با حاکمیت، بخشی از وظایف و خدمات عمومی را بر عهده گیرد».
به گفتهی او، این تحول میتواند ضمن ایجاد انگیزه برای بخش خصوصی، نگاه حاکمیت به ظرفیتهای جدید اقتصادی را نیز تغییر دهد و فرصتهای تازهای برای سرمایهگذاری و توسعه کسبوکار فراهم کند.
نیلی احمدآبادی در ادامه تأکید کرد: «بدون چنین تغییری، هوش مصنوعی در ایران به یک حوزهی جدی و رقابتی در بخش خصوصی تبدیل نخواهد شد و بخش قابلتوجهی از ظرفیتهای این فناوری بلااستفاده باقی خواهد ماند».
در ادامه، فرداد زند از چهرههای برجستهی زیستبوم فناوری در کشور نیز ضرورت تسریع در تصمیمگیری بنگاهها برای بهرهگیری از این فناوری را مورد تأکید قرار داد و گفت: «با توجه به شتاب بالای توسعهی هوش مصنوعی، نمیتوان آن را نادیده گرفت و باید از هماکنون برای استفاده از ظرفیتهای آن برنامهریزی کرد».
با توجه به شتاب بالای توسعهی هوش مصنوعی، نمیتوان آن را نادیده گرفت و باید از هماکنون برای استفاده از ظرفیتهای آن برنامهریزی کرد
وی با اعلام این هشدار که «بیتوجهی و نبود برنامهریزی میتواند به تشدید شکاف فناورانهی کشور منجر شود» اعتمادپذیری را از الزامات مهم توسعهی هوش مصنوعی دانست و تعیین حوزههای قابل اتکا، شناسایی کاربردهای مؤثر و ایجاد سازوکارهای هماهنگ برای استفاده از این فناوری در بخشهای مختلف را ضروری توصیف کرد.
پس از طرح این موضوعات دقایقی از این رویداد به پرسش و پاسخ اختصاص یافت و پانلیستها به پرسشهای حاضران پاسخ دادند.
