صنعت هوشمند

هیچ چیز در این جهان
چون آب، نرم و انعطاف پذیر نیست.
با این حال برای حل کردن آن چه سخت است
چیز دیگری یارای مقابله با آب را ندارد.
نرمی بر سختی غلبه می کند
و لطافت بر خشونت.
هرکه سخت و خشک است
مرگش نزدیک شده
و هرکه نرم و انعطاف پذیر
سرشار از زندگی است.
سخت و خشک می شکند.
نرم و انعطاف پذیر باقی می ماند.
همه این را می دانند
ولی کمتر کسی به آن عمل می کند[i].

در سال­های آغازین دهه­ی 1370 و زمانی که انجمن صنفی شرکت­های اتوماسیون صنعتی به تازگی فعالیت خود را آغاز نموده بود، مقوله­ی «اتوماسیون صنعتی» برای بسیاری از صاحبان صنایع و حتی متولیان صنعت کشور واژه­ای غریب و دور از ذهن بود و لزوم توسعه‌ی این صنعتِ صنعت­ساز هنوز در ایران به‌درستی درک نشده بود. اندک افرادی نیز که در مورد اتوماسیون صنعتی اطلاعاتی داشتند، آن را تشدیدکننده‌ی بیکاری موجود در کشور قلمداد می­کردند و با همین توجیه با گسترش و توسعه‌ی اتوماسیون در صنایع کشور مخالفت می­کردند. اما بودند کسانی که به یمن برخورداری از نگاهی ژرف نسبت به مسیر رشد فناوری، به­ویژه فناوری­های دیجیتال، به اهمیت «اتوماسیون صنعتی» به عنوان یکی از پارادایم­های جدی عصر پیش رو آگاه بودند و بر این مهم باور داشتند که در آینده‌ی بسیار نزدیک هیچ صنعتی بدون بهره­مندی از فناوری­های نوین اتوماسیون صنعتی توان ادامه بقا و حضور در بازار به‌شدت رقابتی پیش رو را نخواهد داشت. این چنین بود که تنی چند از بنیانگذاران انجمن صنفی شرکت­های اتوماسیون صنعتی به منظور ارتقاء آگاهی جامعه‌ی صنعتی کشور از نقش و اهمیت اتوماسیون و مزایای غیرقابل چشم­پوشی آن برای صنایع کشور، در اقدامی هوشمندانه، انتشار «صنعت هوشمند» را به­عنوان نخستین ماهنامه­ی تخصصی ایرانی در حوزه­ی کنترل، ابزاردقیق و اتوماسیون صنعتی در دستور کار خود قرار دادند.

تداوم 27 ساله­ی انتشار ماهنامه­ی تخصصی صنعت هوشمند به­عنوان یک ماهنامه­ی متعلق به بخش خصوصی واقعی، با جامعه­ی مخاطبان محدود اما متخصص و نخبه، در سایه­ی شوم بی­مهری­های همیشگی مسؤولان امر نسبت به مجلات غیروابسته و غیرحاکمیتی آن هم در فضای اقتصادی کشوری که وقوع بحران‌ها و ناهنجاری­های بزرگ و کوچک یکی از ویژگی­های ذاتی آن است موضوعی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار عظمت و اهمیت آن گذشت و شایسته است همواره از این امر به عنوان یکی از افتخارات بزرگ انجمن صنفی شرکت­های اتوماسیون صنعتی یاد شود.

اما دلیل بقا و ماندگاری صنعت هوشمند را در وهله­ی نخست باید در حاکم بودن تفکری استراتژیک و سیستماتیک بر انجمن صنفی شرکت­های اتوماسیون صنعتی در تمامی دوره­های مدیریت آن جستجو کرد؛ چراکه علیرغم تغییر مدیران انجمن و نشریه در ادوار مختلف، «تفکر مدیریتی» حاکم بر آن از ثبات مناسبی برخوردار بوده و به دلیل برخورداری مدیران مذکور از تعقل و نگرشی اصولی، هیچگاه روند رو به رشد صنعت هوشمند، علیرغم بروز و ظهور چالش­های جدی، متوقف نشده و تیم­های مدیریتی مختلف طی این 27 سال به‌واقع همچون دوندگان امدادی، هر یک در زمان فعالیت و مسؤولیت خود، به دور از هرگونه منیت، نهایت مساعی­شان را در راه حفظ و صیانت از صنعت هوشمند نه تنها به عنوان رسانه‌ی انجمن صنفی شرکت‌های اتوماسیون صنعتی بلکه به عنوان یک دارایی ملی به کار گرفته­اند.

دلیل دیگر این تداوم را می­توان در مشخص بودن اهداف عالی و فلسفه­ی وجودی مجله‌ی صنعت هوشمند که همانا کمک به ارتقاء سطح بهره­گیری صنایع کشور از فناوری­های نوین اتوماسیون صنعتی و همچنین ایجاد تریبونی برای انعکاس دیدگاه­ها و خواست­های به‌حق فعالان کسب و کار اتوماسیون صنعتی است، دانست. این اهداف والا موجب گردید که گردانندگان صنعت هوشمند بتوانند تنگناها و بحران­های مختلف را به‌سلامت و باعافیت پشت سر بگذارند تا امروز جامعه‌ی صنعتی کشور همچنان از برکت وجود یک نشریه‌ی تخصصی در حوزه­های نوین فناوری بهره­مند باشد.

اگرچه بیماری تورم و افزایش ناگهانی و غیرقابل پیش­بینی هزینه­ها امری است که طی چهاردهه‌ی گذشته در قالب یک عادت اقتصادی همیشه وجود داشته و همه‌ی کسب و کارها به گونه­ای خود را با آن تطبیق داده­اند؛ اما افزایش افسارگسیخته‌ی هزینه­های کاغذ و چاپ طی چند سال گذشته منجر به وارد آمدن ضربه­ای غیرقابل تحمل به صنعت نشر کشور و کاهش یکباره­ی تیراژ و تعداد صفحات و حتی تعطیلی بسیاری از نشریات شد و صنعت هوشمند هم از این قاعده مستثنی نبود. اما جای بسی خوشنودی است که تیم گردانندگان و مشاوران صنعت هوشمند به واسطه‌ی برخورداری از درکی درست نسبت به شرایط اقتصادی کشور از یک سو و از سوی دیگر روند تغییرات فناوری و گرایش مخاطبان به نشریات دیجیتال، زمینه­های لازم را برای حضور قدرتمند مجله‌ی تخصصی صنعت هوشمند در فضای مجازی فراهم کرده­اند. نتیجه این شد که صنعت هوشمند در مواجهه با بحران­های گذشته که می­توان آغاز آن را سال 1397 دانست به ابزار قدرتمندی به نام وبسایت iimag مجهز شد. iimag که کوتاه شده معادل انگلیسی عبارت «مجله­ی صنعت هوشمند» است نام تجاری وبسایتی است که در دی ماه سال 1397 به صورت رسمی، به عنوان نسخه­ی آنلاین صنعت هوشمند از آن رونمایی شد و در کنار آن نسبت به راه­اندازی و فعال­سازی صفحات iimag در شبکه­های اجتماعی اقدام شد. از آن تاریخ تاکنون، مدیران و گردانندگان انجمن، همواره در صدد توسعه، بهبود و به­روزرسانی این مجله آنلاین بوده­اند.

اگرچه تصمیم­ گرفتن بر توقف انتشار کاغذی مجله­ای که طی 27 سال به صورت مداوم، در قالب 225 شماره و در بیش از 550 هزار نسخه منتشر شده بود، امری به غایت دشوار و در ظاهر ناامید کننده است،

اما بی­راه نیست اگر تولد iimag را نمودی از نرمی و لطافت صنعت هوشمند در مواجه با سختی و خشونت دوران حیاتش بدانیم.

اگرچه با فعال شدن iimag تا حد زیادی نگرانی­ها پیرامون اجرای درست مأموریت ترویج اتوماسیون در کشور و بر پا بودن تریبون فعالان بازار اتوماسیون کشور برطرف شد؛ اما آنچه همواره ذهن دلسوزان «صنعت هوشمند» را به خود مشغول کرده بود حفظ هویت و مانایی نام «صنعت هوشمند» به عنوان یک مجله‌ی کاغذی اتوماسیونی بود. از این رو، چندی پیش شورای سیاستگذاری صنعت هوشمند با لحاظ کردن محدودیت­های بودجه­ای تصمیم به چاپ ماهانه‌ی شکلی خاص از نسخه‌ی کاغذی صنعت هوشمند گرفت. این نسخه‌ی کاغذی جدید  با صفحاتی محدود، تنها دربرگیرنده‌ی فهرست و عناوین مقالاتی است که طی هر ماه بر روی وبسایت  iimag منتشر می­شوند و مخاطبان را از طریق کد QR به متن محتواهای بارگذاری شده بر روی وبسایت رهنمون می­شود.

امید که از این پس نیز بتوانیم در حد مقدورات پاسخگوی انتظارات خوانندگان فهیم و فرهیخته‌ی صنعت هوشمند باشیم.

…. و داستان نرمی و انعطاف پذیری صنعت هوشمند همچنان ادامه دارد.

[i]  ترکیب دو قطعه از کتاب طریقت (تائو ت چینگ) اثر لائو تزو