سیزدهمین کنفرانس بینالمللی رباتیک و مکاترونیک (ICRoM 2025) توسط انجمن رباتیک ایران، از 25 تا ۲۷ آذر ۴۰۴ در دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد. این رویداد علمی-پژوهشی معتبر، فرصتی ارزشمند برای تبادل دانش، معرفی دستاوردها و تقویت پیوندهای میان دانشگاه، صنعت و جامعه علمی در حوزههای رباتیک و مکاترونیک فراهم آورد. کنفرانس با تمرکز بر تمهایی همچون رباتهای همکار، طراحی و بهینهسازی، کنترل حرکت و نیرو، برنامهریزی حرکت، دستکاری اشیا، رباتهای موازی و سری، رباتیک پزشکی و توانبخشی، رباتهای چرخدار و پا، و غیره، برگزار شد.
آمار مقالات و پذیرش
کنفرانس امسال حدود ۱۶۵ مقاله از ۱۲ کشور دریافت کرد. بررسیها توسط کمیتهی علمی با ۱۵ ویرایشگر وابسته و هماهنگی کمیته برنامهریزی انجام شد، که هر مقاله حداقل دو بررسی کیفی (و اغلب بیش از سه) دریافت کرد. در نهایت، ۶۲ مقاله برای ارائهی شفاهی در ۱۶ جلسه در پنج مسیر موازی انتخاب شدند، و ۴۰ مقاله برای ارائهی پوستری پذیرفته گردیدند. این آمار نشاندهندهی تنوع و کیفیت بالای مقالات است.
برنامهی کلی کنفرانس
کنفرانس در سه روز برگزار شد:
در روز نخست این کنفرانس یعنی سهشنبه، ۲۵ آذر کارگاههای تخصصی مهارتی مختلفی توسط شرکتها و آزمایشگاههای تحقیقاتی فعال در حوزهی رباتیک و مکاترونیک مانند پیشروبات، قشم ولتاژ و آزمایشگاه تعامل انسان و ربات برگزار شد. محور این کارگاههای مهارتی آموزش سیستم عامل ربات 2، دوقلوی دیجیتال در رباتیک و سامانههای خودمختار، هوش مصنوعی در رباتیک، عملگرهای هوشمند و آموزش PLCها و HMIهای کینکو بودند.
در صبح روز چهارشنبه، ۲۶ آذر مراسم افتتاحیه برگزار شد و پس از آن سخنرانی کلیدی اول در مورد «فضاپیمای مشارکتی غیرمتمرکز برای ضبط زبالههای فضایی و حذف آنها» توسط پروفسور ژنگ هونگ ژو از دانشگاه یورک کانادا و استاد فناوریهای فضایی ارائه شد. سپس جلسات ارائهی شفاهی مقالات با موضوع کنترل ربات، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و واقعیت مجازی در رباتیک، رباتیک هوایی، فضایی و زیرآبی و بعد از آن سخنرانی کلیدی دوم با موضوع «مدلهای زبان چندوجهی در رباتیک» توسط دکتر ناصر موزایانی ارائه گردید.
در روز پنجشنبه، 27 آذر حاضران در کنفرانس شاهد برگزاری جلسات ارائهی شفاهی مقالات با موضوع کنترل ربات، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و واقعیت مجازی در رباتیک و جلسهی ارائهی مقالات پوستری بودند. برگزاری سخنرانی کلیدی سوم با موضوع «رویکردهای جدید در کارگیر رباتیک: از رویکردهای هندسی تا تکنیکهای یادگیری عمیق و تقویتشده» توسط دکتر مهدی طالع ماسوله دیگر بخش برنامه روز دوم بود. در انتهای روز دوم مراسم اختتامیه برگزار شد و طی آن از بهترین مقالات کنفرانس و کارگاه ایده خلاقیت با اهداء هدایایی تجلیل شد.
سخنرانیهای کلیدی
همانطور که پیشتر گفته شد این کنفرانس شامل سه سخنرانی کلیدی بود:
پروفسور ژنگ هونگ از دانشگاه یورک کانادا، سخنرانی ارزشمندی را پیرامون «فضاپیمای مشارکتی غیرمتمرکز برای ضبط زبالههای فضایی و حذف آنها» ارائه نمود. این سخنرانی بر چارچوب نوینی تمرکز داشت که از جمع فضاپیماهای کوچک برای ضبط و خارج کردن زبالههای فضایی استفاده میکند که از رفتار کولونی مورچهها و پرندگان، با معماری کنترل مبتنی بر رفتار غیرمتمرکز برای افزایش استحکام و مقیاسپذیری الهام گرفته است.
سخنرانی کلیدی دوم توسط دکتر ناصر موزایانی از دانشگاه علم و صنعت ایران، با موضوع «مدلهای زبان چندوجهی در رباتیک» ارائه گردید. وی توضیح داد که این مدلها پارادایم جدیدی هستند که رباتها را قادر میسازند تا بینایی، زبان و عمل را ادغام کنند. این مدلها در ارتباطات انسان-ربات، درک، برنامهریزی و تصمیمگیری، کنترل و دستکاری، و همکاری و یادگیری دارای کاربرد گسترده هستند.
دکتر مهدی طالع ماسوله از دانشگاه تهران، ارائه کنندهی سومین سخنرانی کلیدی این کنفرانس با عنوان «رویکردهای جدید در کارگیرهای رباتیک: از رویکردهای هندسی تا تکنیکهای یادگیری عمیق و تقویتشده» بودند. این سخنرانی بر چالشهای گرسپینگ در رباتیک تمرکز داشت و روشهای نوین مانند یادگیری عمیق، تقویتشده و شبکههای عصبی گراف را بررسی کرد و طی آن به تستهای عملی روی ربات دلتا سه درجه آزادی پرداخته شد.
میزگرد ارتباط با صنعت
برگزاری میزگرد ارتباط با صنعت از دیگر برنامههای این کنفرانس بود که با تمرکز بر «ماده ۱۳ قانون جهش تولید دانشبنیان؛ ابزاری مالی برای رشد صنایع رباتیک کشور» برگزار شد. سخنرانان این میزگرد دکتر آریا الستی از دانشگاه صنعتی شریف، دکتر محمد زارعینژاد از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، آقای یعقوب صالحی از شرکت برق و الکترونیک قشم ولتاژ، آقای افشین مدینهای از شرکت پیشروبات و خانم نفیسه زمانی مقدم از گروه تحقیقاتی هوش مصنوعی و رباتیک قشم پژوهان، نمایندهی شرکت سازه پویش و مهندس احسان اخوان صراف از شرکت توان رسان و ریاست هیئت مدیرهی انجمن شرکتهای رباتیک و مکاترونیک اتاق بازرگانی تهران بودند. در این پنل، کارشناسان به بررسی ابعاد قانونی حمایت از شرکتهای دانش بنیان حوزهی رباتیک پرداختند و راهکارهایی عملی برای بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای قانونی در حمایت از این شرکتها و گسترش همکاری میان دانشگاه و صنعت پرداختند. این ارائهها چالشها و فرصتهای زیستبوم نوآوری صنعتی را روشن ساخت.
نمایشگاه خلاقیت و رقابت رباتیک
در حاشیهی کنفرانس رباتیک و مکاترونیک 2025 نمایشگاه خلاقیت و رقابت رباتیک با حضور بیش از ۳۰ تیم دانشآموزی برگزار شد. سازماندهی این نمایشگاه بر عهدهی شاخهی ایران فدراسیون بینالمللی انجمن ورزشهای رباتیک (FIRA) بود.
این رویداد برای پر کردن شکاف میان رقابتهای سرگرمیمحور و نیازهای صنعتی واقعی طراحی شده بود و موضوعات زیرمجموعههایی مانند نمایشگاه خلاقیت و ایده، چالش خودروهای فیزیکی خودران، و چالش شبیهسازی خودروهای خودران را در بر داشت. هدف این رویداد شناسایی استعدادهای برتر فناوری، ارزیابی دانش فنی شرکتکنندگان، و ادغام آنها در پروژههای واقعی دانشبنیان بود.
حضور بخش صنعتی
در حاشیهی کنفرانس، غرفههای اختصاصی بخش صنعتی با حضور انجمن شرکتهای رباتیک و مکاترونیک اتاق تهران، شرکت توان رسان، انجمن علمی رباتیک، شرکت سازه پویش و شرکت قشم ولتاژ برپا شد که با استقبال گستردهی دانشجویان، پژوهشگران و شرکتکنندگان مواجه گردید. این غرفهها مرکزی برای معرفی فعالیتها، خدمات و فرصتهای همکاری بودند. تعداد قابل توجهی از دانشجویان فرمهای مربوط به کارآموزی، جذب نیروی متخصص و استخدام در شرکتهای صنعتی را تکمیل کردند، که نشاندهندهی علاقهی نسل جوان به ورود به بازار کار در حوزهی رباتیک و مکاترونیک است. این تعاملات زمینهساز ایجاد بانک اطلاعاتی ارزشمندی از نیروهای بالقوه شد و به تقویت گفتمان میان صنعت و دانشگاه کمک کرد.
سیزدهمین کنفرانس ICROM 2025 با دستاوردهای چندجانبهای همراه بود: از جذب علاقهمندان دانشجویی و ایجاد زمینه برای کارآموزی و استخدام نیروهای متخصص، تا ارائهی دیدگاههای کارشناسی در پنلهای تخصصی و تقویت گفتمان میان صنعت و دانشگاه. این رویداد موفق، بار دیگر جایگاه خود را به عنوان مرجعی معتبر و تأثیرگذار در توسعهی زیستبوم رباتیک و مکاترونیک کشور تثبیت کرد و افقهای روشنی برای همکاریهای آینده با مراکز آکادمیک و نهادهای سیاستگذار گشود. کنفرانس با مراسم اختتامیه و اعطای جوایز بهترین مقاله و رقابت خلاقیت به پایان رسید و انرژی علمی پرباری را برای شرکتکنندگان به ارمغان آورد.
