خانه / اتوماسیون صنعتی / اترنت صنعتی

اترنت صنعتی

اترنت صنعتی اصطلاحات مهم با توضیحات ساده و مختصر

بخش دوم

استفاده از اترنت صنعتی جهت تبادل اطلاعات در اتوماسیون صنعتی افزایش چشمگیری داشته است و استفاده از آن مزایای فراوانی را در بر دارد. استفاده از اترنت صنعتی دنیای IT را به اتوماسیون صنعتی پیوند داده است و به همین جهت بسیاری از واژگان فنی که شاید تاکنون فقط در IT مورد استفاده قرار می گرفت، در بخش اتوماسیون صنعتی نیز رایج شده‌اند. در این واژه نامه سعی شده است که اصطلاحات رایج در بخش شبکه‌های صنعتی به ویژه اترنت به‌صورت ساده و مختصر توضیح داده شوند.

این اختصارات و واژه نامه از انتشارات شرکت فونیکس کنتاکت آلمان است. همچنین این واژه نامه شامل فهرست استانداردهای مهم IEEE 802 است که به‌صورت جداگانه و در انتهای واژه نامه درج‌شده‌اند.

E

EDS-File : مخفف Electronic Data Sheet است که به‌صورت الکترونیکی مشخصات تجهیزات متصل به شبکه را، برای شناسایی و استفاده آن در یک سامانه کنترل، در اختیار قرار می‌دهد. از موارد کاربرد این پَروَنجا الکترونیکی می‌توان از شبکه های DeviceNetTM و EtherNet/IPTM نام برد.

EIA : مخفف Electronics Industry Association است که انجمنی در آمریکا جهت استانداردسازی درگاه‌های ارتباطی است.

EMC : مخفف Electro Magnetic Compatibility است و به معنی قابلیت کارکرد در محیطی که به سایر تجهیزات ازنظر الکترومغناطیسی تأثیر منفی نداشته باشد یا خود نیز تأثیرپذیر از سایر دستگاه ها نباشد.

Ethernet : شبکه‌ای است که توسط شرکت‌های DEC, Intel و زیراکس در اواسط دهه ۷۰ میلادی به وجود آمد و در حال حاضر گسترش وسیعی پیداکرده است. استانداردهای تعریف‌شده در اترنت شامل توپولوژی شبکه، سخت‌افزار موردنیاز مانند نوع کابل، درگاه مورداستفاده، روش انتقال اطلاعات و نحوه دستیابی تجهیزات به شبکه جهت ارسال داده ها هستند.

EtherNet/IPTM : در حقیقت Ethernet برای کاربرد صنعتی است که IP در این شبکه مخفف Industrial Protocol است و با Protocol Internet نباید اشتباه گرفت و از طرف انجمن ODVA مشخصات این شبکه جهت استفاده به‌عنوان فیلدباس به کاربران معرفی می‌گردد.

Explicit Messaging : این نوع ارتباط بر اساس روش درخواست/جواب است.

F

Fast Ethernet : این شبکه با سرعت ۱۰۰Mbit/s با استفاده از کابل اترنت مسی رده ۵ یا فیبر نوری است و در استاندارد IEEE 802.3 که در سال ۱۹۹۵ تدوین‌شده است، مشخصات آن ذکر گردیده است.

FCC : مخفف The Federal Communication Commission است و ارگانی در کشور آمریکا شمالی جهت تعیین باندهای فرکانسی مورداستفاده در این کشور به‌صورت سرا سری و ایالتی است.

FCC CFR47، Part 15 : استاندارد مربوط به انتشار نویز از تجهیزات IT است. این استاندارد مربوط به آمریکای شمالی است.

FCS : مخفف Frame Check Sequence است. جهت چک کردن درست بودن اطلاعات تبادل شده در یک شبکه استفاده می شود. گیرنده اطلاعات با داشتن الگوریتم خاص (کلید) می توانند درست بودن اطلاعات دریافتی را چک نمایند و در صورت اشتباه بودن اعلام خطا نمایند.

FDCML مخفف Field Device Configuration Markup Language است و زبانی بر اساس XMLجهت توضیح مشخصات یک تجهیز است. این مشخصات شامل اطلاعات سازنده، نوع دستگاه، نحوه تنظیمات دستگاه و پارامترهای یک تجهیز است.

Firewall : تحت نام دیوار آتش در حقیقت کلیه تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری یک شبکه، که وظیفه بررسی و محدود ساختن جریان داده ها را بر اساس سرویس‌های موردنیاز دارند، خلاصه می شوند. دسترسی به اطلاعات را می توان با کلمه عبور و برای برخی از کاربران تعریف نمود. همچنین کدگذاری اطلاعات هم یکی دیگر از وظایف Firewall است.

FO : مخفف Fiber Optic یا همان فیبر نوری است که نوع پلاستیکی یا شیشه ای آن موجود است.

FRD : مخفف Fast Ring Detection است در حقیقت نوع پیشرفته تر پروتکلRSTP (Rapid Spanning Tree Protocol) است که از طرف شرکت فونیکس کنتاکت برای استفاده در سوئیچ های اترنت تولیدشده است و وظیفه افزونگی و برقرار ارتباط بین سوئیچ ها در صورت ازکارافتادن و یا خطای یکی از عناصر شبکه در بازه زمانی ۱۰۰ الی۵۰۰ میلی‌ثانیه و تا ۵۶ عضو در شبکه را دارد. این پروتکل فقط برای سرعت‌های شبکه ۱۰_۱۰۰Mbit/s قابل‌استفاده است.

F-SMA : نوعی کانکتور برای فیبر نوری از نوع POF یا HCSاست که خیلی سریع و راحت بر روی فیبر نوری نصب می گردد.

F/STP : مخفف Foiled Shielded Twisted Pair است که کابل زوجی به هم تنیده با شیلد برای هر زوج و یک شیلد کلی به‌صورت نوار آلومینیوم (فویل) برای تمامی بافه‌ها.

FTP : مخفف File Transfer Protocol است و یک پروتکل انتقال داده ها در TCP/IP است. برای انجام این کار باید یک ارتباط شبکه ای بین Client و سرور FTP برقرار شود. برای ارسال اطلاعات نیاز به نام و رمز عبور است.

Full duplex : یعنی ارسال و دریافت اطلاعات به‌صورت هم‌زمان در یک شبکه.

G

Gain : بهتر نمودن قدرت ارسال یا حساسیت دریافت یک آنتن جهت امواج الکترومغناطیسی منتشرشده است. Gain بالاتر معمولاً برای آنتن های جهت‌دار خواهد بود و این آنتن ها دارای زاویه انتشار کوچکی هستند.

GARP :  مخفف Generic Attribute Registration Protocol است که به معنای گروهی از پروتکل های مورداستفاده در سوئیچ های اترنت است که توسط آن‌ها می توانند در لایه ۲ مدل ISO/OSI متغیرها را تبادل و ارتباط برقرار نمود. در حال حاضر دو پروتکل بنام های GVRP و GMRP وجود دارند.

Gateway : سخت‌افزار / نرم‌افزاری است که امکان برقراری و تبادل اطلاعات را بین دو شبکه کاملاً متفاوت مانند تبدیل پروتکل و درگاه شبکه اترنت به شبکه Interbus را امکان‌پذیر می سازد.

GBIC :  مخفف  Gigabit Interface Converter است که توضیح آن در بخش SFP داده می‌شود.

Gbps مخفف Gigabits per second است و واحدی برای انتقال داده ها است.

Gigabit Ethernet Gigabit : اترنت یک شبکه بسیار پرسرعت است که در استاندارد IEEE 802.3 مشخصات آن تعریف‌شده است و سرعتی معادل ۱۰۰۰Mbit/sدارد. طول پیغام آن می تواند از ۶۴ تا حداقل ۱۵۱۸ بایت باشد (در VLAN تا ۱۵۲۲ بایت امکان‌پذیر است).

GL : مخفف Germanischer Lloyd است و انجمن آلمانی درزمینه‌ی رده‌بندی محصولات در صنعت کشتی‌سازی است.

GMRP : مخفف GARP Multicast Registration Protocol است که توضیح آن در بخش GARP داده‌شده است.

GOOSE : مخفف Generic Object Orientated System Event است و نوعی پروتکل اترنت است که بر اساس رخداد یک اتفاق یا تغییر مقادیر یک متغیر بر اساس استاندارد IEC 61850 ارتباط را در شبکه برقرار می‌سازد. ارسال اطلاعات در لایه دوم مدلISO/OSI تعریف‌شده است.

GSD : مخفف General Station Description است. GSD در حقیقت پَروَنجایی است که اطلاعات موردنیاز یک سامانه‌ی کنترل در خصوص یک تجهیز را در اختیار آن قرار می دهد به‌طوری‌که بتوان این تجهیز را تنظیم و با آن ارتباط برقرار نمود. در شبکه PROFINET این اطلاعات در فرمت XML و بنام GSDML برای سامانه کنترل نوشته می‌شود. پَروَنجا GSD برای شبکه PROFIBUS استفاده می شود.

GSDML : مخفف Markup Language GSD است که پَروَنجا GSD بر اساس زبان XML است.

GVRP : مخفف GARP VLAN Registration Protocol است که پروتکلی برای تبادل اطلاعات در شبکه VLAN است که در سوئیچ ها مورداستفاده قرار می گیرد. اگر در یک سوئیچ VLAN تنظیم‌شده باشد، این سوئیچ اطلاعات VLAN را به‌تمامی سوئیچ هایی که مستقیم به آن وصل هستند، می فرستد و این امر باعث فعال شدن درگاه سوئیچ های دیگر در شبکه VLAN می شود.

H

Half duplex : روشی برای انتقال داده ها (فرستادن یا دریافت کردن) است ولی امکان هم‌زمان هردوی این کار وجود ندارد.

HASH : روشی ریاضی جهت بررسی درست بودن بخشی از اطلاعات.

HCS Fiber : مخفف فیبر نوری باروکش Hard-Clad Silica است که در حقیقت فیبر نوری با هسته ای از جنس شیشه و روکش پلاستیکی مخصوص است.

HCS GI Fiber : فیبر از نوع HCS با نوع خاص هسته شیشه ای (graded index) که ضریب شکست نور بین هسته و پوسته به نحوه ای است که قابلیت بسیار خوب انتقال نور را باعث می شود و انتقال اشعه برای فواصل دور در داخل فیبر نوری امکان پذیر می گردد.

Header : هر پیغامی در یک شبکه دارای بخش آغازین است که در این قسمت طول بسته ارسالی، آدرس فرستنده و گیرنده و روش ارسال اطلاعات وجود دارند.

Hop : یعنی گذشتن یک بسته اطلاعاتی از یک بخش شبکه به بخش دیگر آن است. بخش‌های شبکه توسط router از هم جدا می‌شوند.

HSR : مخفف High-availability Seamless Redundancy است.HSR مکانیسمی در افزونگی شبکه است که با دوبل کردن اطلاعات انتقالی در یک توپولوژی حلقه‌ای شبکه، زمان سوئیچ کردن و سازمان‌دهی دوباره شبکه را در صورت ازکارافتادن یک عضو آن به صفر می‌رساند.

HSR-Quadbox Quadbox : یک تجهیز سخت‌افزاری جهت اتصال دو شبکه HSR با توپولوژی حلقه ای به یکدیگر است. برای این منظور به چهار درگاه شبکه باقابلیت HSR به‌صورت حلقه ای نیاز است.

HSR-Redbox Redbox : مخففBox Redundancy است و یک ساختار SAN را ،که مخفف Single Attached Node است، به یک شبکهHSR به‌صورت افزونگی متصل می کند. برای انجام این کار دو درگاه شبکه باقابلیت HSR به‌صورت حلقه ای موردنیاز است.

HTML : مخفف Hyper Text Markup Language است. HTML یک‌زبان برنامه‌نویسی نیست بلکه یک روش استانداردشده جهت تعریف صفحات در اینترنت (www) است. برای اینکه صفحات HTML با هر مرورگر، سیستم‌عامل و رایانه ای نشان داده شوند، فقط از ASCII-Text استفاده می شود. فرمت ها و دستورات در داخل (« ») نشان داده می شوند تا بتوان از سایر متون آن‌ها را تمیز داد. استاندارد HTML توسط مجمع www (W3C) واقع در شهر ژنو، کشور سوئیس، تهیه‌شده است.

HTTP : مخفف Hyper Text Transfer Protocol است و پروتکلی جهت کنترل تبادل اطلاعات و در دنیای www بین Serverها و Clientها و بر اساس TCP/IP بوده و استاندارد است.

HTTPS : مخفف HTTP Secure است و اطلاعات در دنیای www به‌صورت رمزنگاری‌شده تبادل می شوند.

Hub : جهت ساختار ستاره‌ای شبکه اترنت مورداستفاده قرار می گیرد و اطلاعات واردشده به یک درگاه به‌تمامی درگاه های دیگر ارسال می شود و بر اساس روش CSMA/CD کنترل تبادل اطلاعات را دارد. دریکHub اطلاعات به‌صورت Half duplex ارسال یا دریافت می شوند.

ICMP : مخففInternet Control Message Protocol است. این پروتکل جهت تبادل اطلاعات و همچنین پیغام های خطاهای به وجود آمده در انتقال اطلاعات IP به کار می رود. یکی از معروف‌ترین دستورات در ICMP فرمان Ping است.

IE : مخففIndustrial Ethernet است و کاربرد آن در اتوماسیون صنعتی است و شرایط سخت کاری، اطمینان بالا در کارکرد تجهیزات شبکه و امنیت ارسال داده ها از مشخصات بارز آن است.

IEC : مخففInternational Electro technical Commission است و تشکیلاتی زیر نظر UNبوده که وظیفه تدوین استانداردهای بین المللی در حیطه‌ی برق را بر عهده دارد.

IEC 61850 : این استاندارد نحوه تبادل اطلاعات و سخت موردنیاز برای برقراری ارتباط برای اتوماسیون ساختارهای انتقال برق را توصیف می کند. از بخش های این استاندارد می توان به مهندسی، مدل سازی اطلاعات، راه-حل های تبادل داده ها و آزمودن سازگاری و انطباق تجهیزات و نرم افزارها با یکدیگر اشاره نمود.

IED : مخففIntelligent Electronic Device است و به هر تجهیز سخت افزاری که در اتوماسیون انتقال برق بر اساس استاندارد IEC 61850 بوده و با آن استاندارد سازگار باشد، گفته می شود.

 IEEE : مخفف Institute of Electrical and Electronics Engineers است که یک ارگان آمریکایی جهت تدوین استانداردها، به خصوصی درزمینه‌ی فناوری اطلاعات است.

IGMP : مخففInternet Group Management Protocol است و از این پروتکل جهت مدیریت انتقال داده ها به چندین IP-Address در یک شبکه استفاده می شود و به IP-Multicasting نیز معروف است.

IGMP-Snooping Snooping : قابلیتی است که یک سوئیچ در لایه دوم مدل ISO/OSI اطلاعات IGMP را کنترل و آن‌ها را برای ارسال به گروه متعلق به خودشان آماده سازی و ارسال می کند.

Implicit Messaging : برای ارسال دوره ای اطلاعات مربوط به ورودی‌ها و خروجی‌های تجهیزات استفاده می شود.

INTERBUS : یک شبکه فیلدباس ساخته‌شده توسط شرکت فونیکس کنتاکت است که جهت تبادل اطلاعات در سطح فیلد (I/O ها) یا بین سامانه های کنترل و رایانه مورداستفاده قرار می گرفت.

IP : کلمه IP در TCP/IPمخفف Internet Protocolو در شبکه EtherNet/IPTM مخفف Industrial Protocol است. در معنای Internet Protocol وظیفه برقرار سازی ارتباط بین تجهیزات در شبکه های مختلف اینترنت را بر عهده دارد وظایف آن در لایه سوم مدل ISO/OSI تعریف‌شده‌اند.

IP address : یک آدرس قابل‌شناسایی در شبکه اترنت است که در ویرایش چهار یعنی IPv4 آدرس‌ها با چهار عدد که با نقطه از همدیگر جدا می‌شوند و هر عدد می تواند بین صفر تا ۲۵۵ باشد، نمایش داده می شوند مانند ۱۷۲.۱۶.۲۵۴.۱ در ویرایش ششم IPv6 بجای چهار عدد، شش عدد استفاده می شود که دامنه آدرس دهی افزایش‌یافته است. آدرس IP از دو بخش یعنی آدرس شبکه و آدرس Host تشکیل‌شده است و توسط مدیر شبکه به تجهیزات داخل شبکه داده می شود.

IP-Masquerading : لطفاً به توضیحات NAT مراجعه شود.

IP Spoofing : مکانیسمی است که از یک آدرس IP جعلی پیغامی در شبکه ارسال می شود.

IPsec : مخفف IP security است. در این روش در هنگام ارسال اطلاعات توسط IP ، تصدیق ارسال‌کننده و همچنین راست بودن اطلاعات ارسالی توسط رمزنگاری قابل‌بررسی هستند. پروتکل IPsec شامل بخش آغازین تصدیق فرستنده، بخش رمزنگاری و راست آزمایی اطلاعات و بخش تنظیم است. ایمنی ارسال اطلاعات وظیفه اصلی پروتکل IPsec است.

IPv4 : ویرایش شماره چهار IP است و شامل چهار Byte جهت آدرس دهی در شبکه که هر بایت بین عدد صفر تا ۲۵۵ است.

IPv6 : ویرایش شماره شش IP است و شامل شش Byte است و قابلیت بالای آدرس دهی و همچنین امنیت تبادل اطلاعات را فراهم می سازد.

IRT : مخفف Isochronous Real Time است و نوعی از پروتکل شبکه PROFINET محسوب می شود. شبکه PROFINET دارای سرعت تبادل اطلاعات ۱۰۰Mbit/s است که قسمتی از ظرفیت شبکه فقط جهت استفاده در کاربردهای Real time رزرو شده است. این روش همانند روشن تقسیم بندی زمان استفاده از شبکه است (Time-division multiplexing). ظرفیت شبکه به بازه های زمانی مختلف برای تبادل اطلاعات در انواع روش های PROFINET تقسیم می شوند.

ISDN : مخفف Integrated Services Digital Network است و استانداردی برای برقراری ارتباط در یک شبکه دیجیتال است.

ISM-band : مخفف Industrial, Scientific and Medical است و محدوده‌ی فرکانس‌هایی را تعیین می‌کند که تجهیزات صنعتی، علمی و پزشکی مجاز به استفاده از آن‌ها جهت ارتباط بی سیم هستند. در حال حاضر فرکانس‌های ۴۳۳ و ۸۶۸ و ۲۴۰۰ مگاهرتز برای این منظور در نظر گرفته‌شده‌اند. فرکانس ۵گیگاهرتز به‌عنوان باند ISM شناخته نمی شود و جهت WLAN معمولاً استفاده می شود و در استاندارد IEEE 802.11h بدان پرداخته‌شده است.

ISO : مخفف کلمه International Organization for Standardization است.

ISO/OSI ، Reference Mode : مدل هفت لایه برای تبادل اطلاعات است که در هر طبقه (لایه) کاری که باید انجام پذیرد، تعریف‌شده است. هر لایه اطلاعات را برای لایه بالاتر آماده می سازد.

ISP : مخفف Internet Service Provider است.ISP ارتباط با اینترنت را در اختیار کاربر قرار می دهد و امکان تبادل اطلاعات IP را مهیا می‌سازد. معمولاً به‌جای ISP کلمه Provider نیز استفاده می شود.

J

:Jabber یک Jabber تلگرامی در شبکه اترنت است که دارای CRC غلط یا طولی بیش ۱۵۱۸ بایت است. که از طرف یک عضو شبکه ارسال می شود. عامل این امر اکثراً خرابی کارت شبکه یا نرم افزار راه انداز آن است.

Jitter : تغییر شکل یک سیگنال و تأخیر زمانی بین سیگنال های دریافتی در مقایسه با سیگنال های ارسالی بر اساس نوسان ساز درون شبکه است. در حقیقت خطای کوچک زمانی در ارسال و دریافت سیگنال نسبت به نوسان ساز شبکه است.

Jumbo Frames : بسته‌های اطلاعاتی بزرگ‌تر از ۱۵۱۸ بایت در شبکه اترنت است. حداکثر سایز بسته های اطلاعات در استاندارد IEEE 802.3 تعریف‌شده اند. از این نوع بسته های اطلاعاتی برای انتقال تصاویر یا اطلاعات پشتیبانی و ذخیره سازی استفاده می شود. برای پشتیبانی ازJumbo frames سخت افزار خاص موردنیاز است در غیراینصورت اطلاعات بزرگ پاک می شوند.

K

Kbps : مخفف Kilo bits per second و واحدی جهت نرخ تبادل اطلاعات است.

KEMA : موسسه آزمودن تجهیزات برقی در شهرArnhem کشور هلند است و این کلمه مخففKeuring Van Electrotchnische Materialen است.

درباره دکتر شاهین امیرقاسمی

مدیر عامل شرکت آریا تکسان

بررسی بیشتر

تضمین کیفیت در تجهیزات کنترل و ابزاردقیق , تضمین کیفیت , بازرسی فنی , آزمون , استاندارد , اسناد پروژه , استانداردهای بازرسی فنی

تضمین کیفیت در تجهیزات کنترل و ابزار دقیق

تضمین کیفیت در تجهیزات کنترل و ابزاردقیق بحث تضمین کیفیت یک مبحث باز و بدون …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *